Lucien Arkas, “Üç tarafı denizle çevrili bir memlekette yaşıyoruz, ne yüzüyoruz, ne denizi taşımada kullanıyoruz. Fikri sabiti kıralım kabotaja sahip çıkalım. Yurtiçinde de denizden yük taşımacılığında faydalanalım.
06 Eylül 2010 / 08:47

Lucien Arkas: Denizden uzak durmayı bırakalım
43 ÅŸirkete sahip olan ve sadece Türkiye cirosu 1.4 milyar doları bulan Arkas Holding’in Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Lucien Arkas, “Üç tarafı denizle çevrili bir memlekette yaşıyoruz, ne yüzüyoruz, ne denizi taşımada kullanıyoruz. Fikri sabiti kıralım kabotaja sahip çıkalım. Yurtiçinde de denizden yük taşımacılığında faydalanalım. Üstelik bu maliyet avantajı sunuyor” dedi.
ARKAS Holding Yönetim Kurulu BaÅŸkanı ve TÜSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Lucien Arkas son günlerde sık sık ‘kabatoj’ konusunu dile getiriyor. Bir yarım ada olan Türkiye’de insanların denizden bu kadar uzak olmasına üzülüyor. İzmir’deki limana nazır odasında sayısız hobilerini, iÅŸ ve iÅŸin dışındaki alışkanlıklarını konuÅŸurken, gözünün sık sık limandaki gemilere, konteynerlere kaydığına ÅŸahit oluyoruz. Küçücük bir çocukken babasının omuzunda gittiÄŸi limanlar kaderi olan 64 yaşındaki Arkas, geçen yıl İdol Åžarapları’nı alarak ilk kez bir hobisini iÅŸine dönüÅŸtürmüÅŸtü.
Sadece dış limanlar var
Yük taşımacılığında deniz alternatifi yeterince deÄŸerlendiriliyor mu?
Türkiye üreten, ihraç eden bir ülke. ÜrettiÄŸinizi deniz, kara veya demiryolu ile taşırsınız. Havayolu nadiren kullanılır. Deniz taşımacılığı bir geliÅŸmiÅŸlik göstergesi. Türkiye dış ticaretinin yüzde 50’sini deniz yoluyla yapıyor. Almanya yüzde 80! Bizim limanlarımızın hepsi dış liman. Ülke içinde taşımacılıkta deniz yolunu kullanmıyoruz. Bu konuda bir fikri sabit var. Bunu kıralım.
Ama Kabotaj Bayramı’mız var...
Kabotaj, Türkiye’nin bir limanından bir baÅŸka limanına Türk bayraklı gemilerin taşımacılık yapması, ancak taşımacılıkta denizi kullanmıyoruz iÅŸte. Zaten denizden uzağız. Yüzmeyiz, yeterince kullanmayız! Binlerce yıl önce bile ÅŸehirler deniz ya da ırmak kenarlarına kurulmuÅŸ, sudan faydalanılmış. Kabotaja sahip çıkalım.
Önemli maliyet avantajı
Siz hat yük taşıyor musunuz?
Gemi İstanbul’dan yükü alıp Mersin’e gidiyor. Oradan ister karayolu ister demiryoluyla devam ediyor. Deniz taşımacılığında ciddi maliyet avantajı var. YaygınlaÅŸtıkça avantaj daha da artacak. Limanların hepsi gümrüklü alandı. Biz iç hat limanı talep ettik. Anadolu üretsin deniyor, teÅŸvikler veriliyor. TeÅŸvik, vergi muafiyeti ver ama ürettiÄŸi malı taşıyamazsa, kullanacağı hammaddeyi götüremezse bu üretim kâr getirmez. Kâr getirmeyen iÅŸ de sürmez. Her ÅŸeyi karayoluyla taşıyamayız. Buna yollar yetmez. Ayrıca trafik çilesi bitmez.
Ben de kamyoncuyum
Demir ve deniz yolunun kullanım oranı nedir?
Demiryoluna çok kafa yorduk ama kanun çıkmıyor. Özel demiryolu taşımacılık ÅŸirketi kuramıyoruz. Uçak alabilirsin ama lokomotif alamazsın. Vagon aldık; lokomotifi devletten kiralıyoruz fakat kapasite çok düÅŸük. Türkiye’de yük taşımacılığı yüzde 95 karayolu, kalanı deniz, hava ve demiryolu ile yapılır. Denizin payı yüzde 0.5 bile deÄŸil. Biz 2 gemiyle bu iÅŸe soyunduk. İstanbul’dan Güney’e dolu gidiyoruz. Bu aÄŸa KKTC Magosa Limanı’nı da ekledik.
TIR taşımacılığı yapanlar bu konuya nasıl bakıyor?
Deniz taşımacılığı yüzde 2-3 pay alsa büyük katkısı olur. Kamyoncu endiÅŸe etmesin; ben de kamyoncuyum. Para uzun deÄŸil kısa yolda. Mevcut kara yolunu 2-3 katına çıkarma imkanı yok. Mesele taşımayı çeÅŸitlendirmek.