11 Eylül 2001 tarihinde ABD’de meydana gelen terör eylemlerinin ardından, Kasım 2001’de yapılan ve ülkemizin de üyesi olduÄŸu Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)’nün 22. Genel Kurul toplantısına, denizde ve denizden olabilecek terör eylemlerinin önlenmesi amacıyla yeni tedbirlerin denizcilik sektörüne getirilmesi teklif edilmiÅŸtir.
Denizde ve denizden olabilecek terör eylemlerinin önlenmesi amacıyla gemi ve liman tesislerinin güvenliÄŸine iliÅŸkin yeni tedbirlerin alınması konusunda oy birliÄŸi ile anlaÅŸmaya varılmıştır.
IMO Genel Kurulu tarafından bu konuda alınabilecek tedbirlere iliÅŸkin çalışma yapması amacıyla
Deniz Emniyeti Komitesi (MSC) yetkilendirilmiÅŸtir.Deniz Emniyeti Komitesi (MSC) tarafından denizde ya da deniz yoluyla olabilecek terör eylemlerinin önlenmesine yönelik yeni kuralların belirlenmesi amacıyla yoÄŸun çalışmalar yapılmış, hatta olaÄŸandışı toplantılar düzenlenmiÅŸtir. Bu toplantılar sonrasında gemilerin ve liman tesislerinin güvenliÄŸine yönelik yeni tedbirleri içeren ISPS Kod oluÅŸturulmuÅŸtur.
MSC tarafından oluÅŸturulan yeni tedbirlerin zorunlu olarak ve bir an evvel uygulamaya girebilmesi amacıyla ISPS Kod’un ülkemizin de taraf olduÄŸu 1974 tarihli Denizde Uluslararası Can Emniyeti SözleÅŸmesi (SOLAS)’ne eklenmesi kararlaÅŸtırılmıştır.
Bu amaçla, 12 Aralık 2002 tarihinde SOLAS Diplomatik Konferansı toplanmıştır.Deniz yoluyla olabilecek terör eylemlerinin önlenmesine yönelik tedbirler SOLAS 74 Bölüm 11’e kabul edilen deÄŸiÅŸiklik (11-1) ve ilavelerle (11-2), Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenlik (ISPS) Kod’u olarak eklenmiÅŸ ve 01 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüÄŸe girmesi tüm akit devletlerce kabul edilmiÅŸtir.
ISPS Kod ile denizcilik sektörüne güvenlik (security) kavramı getirilmiÅŸ, IMO tarafından, gemilerle birlikte liman tesisleri de dahil olmak üzere, deniz güvenliÄŸine yönelik yeni düzenlemelerin yapılmasına baÅŸlanılmıştır.
Akit devletlerin deniz güvenliÄŸine iliÅŸkin uluslararası yükümlülüklerini düzenleyen ve SOLAS 74’e Bölüm 11-2 olarak eklenen antlaÅŸma hükümleri, esas olarak, uluslararası deniz ulaÅŸtırmasına açık bulunan liman tesisleri ile bu tesisleri kullanan ve uluslararası sefer yapan belirli standartlardaki gemilere uygulanacak hükümler olarak kabul edilmiÅŸtir
ISPS KOD’UN HEDEFLERİ
Güvenlik tehditlerini tespit etmek ve uluslararası ticaretle iÅŸtigal eden gemileri ve liman tesislerini etkileyen güvenlik eylemlerine karşı önleyici tedbirler almak amacıyla SOLAS 74 SözleÅŸmesine taraf olan Devletler, Hükümet kuruluÅŸları, yerel makamlar, denizcilik ve liman iÅŸleticileri arasında iÅŸbirliÄŸini kapsayan uluslararası bir yapı tesis etmek.
Denizde güvenliÄŸi temin etmek için SOLAS 74 SözleÅŸmesine taraf olan Devletler, Hükümet kuruluÅŸları, yerel makamlar, denizcilik ve liman iÅŸleticilerinin görev ve sorumluluklarını belirlemek.
Güvenlikle ilgili bilgilerin erken ve etkin bir ÅŸekilde toplanmasını ve bilgi alış-veriÅŸini temin etmek, DeÄŸiÅŸen güvenlik seviyelerine hazırlıklı olarak hareket edebilmek için yeterli ve düzgün plan ve prosedürlere sahip olabilmek maksadıyla, güvenlik deÄŸerlendirmeleri için bir metodoloji temin etmek. Denizlerde güvenliÄŸi tesis etmek üzere uygun ve yeterli tedbirlerin alınabilmesi için gerekli ortamı saÄŸlamaktır.
ISPS KOD
Åžirket Güvenlik Sorumlusu
Gemi Güvenlik Zabiti
Liman Güvenlik Sorumlusu
Gemi Güvenlik DeÄŸerlendirmesi
Liman Tesisi Güvenlik DeÄŸerlendirmesi
Gemi Güvenlik Planı
Liman Tesisi Güvenlik Planı
EÄŸitim, Role Talimleri ve Tatbikatlar
Soruşturma ve Sertifikalandırma
GEMİ GÜVENLİĞİ
Tehdit DeÄŸerlendirmesi ve Tehdit Düzeyi
GiriÅŸlerin Kontrolü ve Sınırlanmış Alanlar
Güvenlikle ilgili Görevler ve Devriye Gezme
Güvenlikle ilgili Dikkat ve Uyanıklık
Güvenlik Donanımı ve Sistemleri
Kitle İmha Silahları
Güvenlik önlemlerini atlatmakta kullanılan tekniklerin tanıtılması
LİMAN GÜVENLİĞİ
Tehdit DeÄŸerlendirmesi ve Tehdit Düzeyi
GiriÅŸlerin Kontrolü ve Sınırlanmış Alanlar
Güvenlikle ilgili Görevler ve Devriye Gezme
Güvenlikle ilgili Dikkat ve Uyanıklık
Güvenlik Donanımı ve Sistemleri
Kitle İmha Silahları
Güvenlik önlemlerini atlatmakta kullanılan tekniklerin tanıtılması
Gemi/Liman GüvenliÄŸi
Acil durum hazırlıkları ve olayları ile ilgili prosedürler
Kriz Yönetimi
ISPS KOD’A TABİ GEMİLER VE LİMANLAR
1- Uluslararası Seferle İştigal Eden; Yüksek Hızlı Yolcu Tekneleri De dâhil Tüm Yolcu Gemileri 2- Uluslararası Seferle İştigal Eden; 500 Groston Ve Üzerindeki; Yüksek Hızlı Teknelerde dâhil Tüm Yük Gemileri3- Uluslararası Seferle İştigal Eden; Mobil Deniz Sondaj Birimleri4- Uluslararası Seferle İştigal Eden Gemilere Hizmet Veren Liman Tesisleri.
ISPS KOD KAPSAMINDA GÖREVLENDİRİLECEK SORUMLU KİŞİLER
Gemi Güvenlik Zabiti ( Sso )Åžirket Güvenlik Sorumlusu (Cso)Liman Tesisi Güvenlik Sorumlusu ( Pso )
GEMİ GÜVENLİK ZABİTİ ( SSO ) :
Gemide Kaptan’a karşı sorumlu olan; gemi güvenlik planının uygulanması ve sürdürülmesi dahil olmak üzere ÅŸirket güvenlik sorumlusu ve liman tesisi güvenlik sorumlusu ile olan iliÅŸkilerden ve geminin güvenliÄŸinden sorumlu olan Åžirket tarafından yetkilendirilen kiÅŸidir.
ISPS Kod’a tabi her gemide gemi güvenlik zabitinin bulunması zorunludur.
ŞİRKET GÜVENLİK SORUMLUSU ( CSO ) :
Gemi Güvenlik DeÄŸerlendirilmesinin yapılmasını temin eden, bu deÄŸerlendirme sonrasında Gemi Güvenlik Planı (SSP)’nın hazırlanmasını, onaylanmak üzere ilgili yere sunulmasını ve onaylanması sonrasında uygulanmasının devamını, Liman Tesisi Güvenlik Sorumlusu ve Gemi Güvenlik Zabiti ile olan iliÅŸkileri saÄŸlayan Åžirket tarafından yetkilendirilen kiÅŸidir.
LİMAN TESİSİ GÜVENLİK SORUMLUSU ( PSO ) :
Liman Tesisi Güvenlik Planının geliÅŸtirilmesinden, uygulanmasından, tetkikinden, sürdürülmesinden, gemi güvenlik zabiti ve ÅŸirket güvenlik sorumlusu ile olan iliÅŸkilerden sorumlu olmak üzere yetkilendirilen kiÅŸidir.
LİMAN TESİSİ GÜVENLİK SORUMLUSU (PFSO)
ISPS kod bölüm a kural-17 gereÄŸi idare tarafından güvenlik deÄŸerlendirmesi sonrası belirlenecek liman tesisleri için liman tesisi güvenlik sorumlusu (pfso) atanacaktır.Bir veya birden fazla liman tesisi için bir kiÅŸi PFSO olarak atanabilecektir.
PFSO Liman Tesisi Güvenlik Planının hazırlanmasından, uygulanmasından ve güncelleÅŸtirilmesinden sorumlu olan kiÅŸidir.
LİMAN TESİSİ GÜVENLİK PLANI
ISPS kod bölüm a kural-16 gereÄŸi liman tesisi güvenlik planı hazırlanacaktır.Liman tesisi güvenlik planının hazırlanmasında ve güncelleÅŸtirilmesinde liman tesisi güvenlik deÄŸerlendirmesi esas alınacaktır.Liman tesisi güvenlik planının hazırlanması PFSO’nun sorumluluÄŸundadır. RSO’lar da liman tesisi güvenlik planı hazırlayabilirler. Liman tesisi güvenlik planı İdare tarafından onaylanacaktır.
ISPS KOD KAPSAMINDA ÜLKEMİZDE YAPILAN ÇALIÅžMALAR
ISPS KOD’UN UYGULAMASINDAN SORUMLU OTORİTE (DA)
Solas 74 bölüm-11 ve ISPS kod’un ülkemizde uygulamasından sorumlu otorite (designated authority) Denizcilik MüsteÅŸarlığı olarak belirlenmiÅŸtir. DA irtibat noktaları ilgililere bildirilmiÅŸtir.
ISPS KOD
daimi izleme komitesi Denizcilik MüsteÅŸarlığı BaÅŸkanlığında ülkemizdeki yapılan çalışmaların deÄŸerlendirilmesi amacıyla “ISPS KOD DAİMİ İZLEME KOMİTESİ” OluÅŸturulmuÅŸtur.Komite Üyeleri:
Genelkurmay Başkanlığı
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı
Sahil Güvenlik Komutanlığı
Gümrük MüsteÅŸarlığı
Emniyet Genel MüdürlüÄŸü
TANINMIÅž GÜVENLİK KURULUÅžLARI (RSO)
Denizcilik MüsteÅŸarlığı adına ISPS Kod kapsamında bazı yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla RSO’lar kullanılmasına karar verilmiÅŸtir.Denizcilik MüsteÅŸarlığı adına hareket edecek RSO’lar tarafından ISPS Kod Bölüm B Madde 4.5’deki ÅŸartların saÄŸlanması istenmiÅŸ ve bu konudaki uygulama 1 Ekim 2003 tarih ve 25246 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Türk Bayraklı Gemilerde Bayrak Devleti Adına Hareket Edecek KuruluÅŸların Seçimi ve Yetkilendirilmesi” ne dair Yönetmelikte belirtilmiÅŸtir.